علم و فناوری

سفر در زمان برای تخمین زمان انفجار یک ستاره

در حالی که اخترشناسان بقایای تعداد زیادی از ستاره‌های منفجر شده در کهکشان راه‌شیری و کهکشان‌های مجاور را رصد کرده‌اند، تعیین جدول زمانی مرگ ستاره‌ها اغلب دشوار است. اما گروهی از ستاره‌شناسان با مطالعه بقایای تماشایی یک ابرنواختر در کهکشان همسایه با استفاده از تلسکوپ‌های ناسا، سرنخ‌های کافی برای به عقب برگشتن در زمان را به دست آورده‌اند.

به گزارش ایسنا و به نقل از فیز، بقایای ابرنواختری به نام “SNR ۰۵۱۹-۶۹.۰” به اختصار SNR ۰۵۱۹ که در اثر انفجار یک ستاره کوتوله سفید رخ داده است، توسط محققان مورد بررسی قرار گرفته است. این ستاره پس از رسیدن به یک جرم بحرانی که در نتیجه جذب ماده از یک ستاره همسایه یا ادغام با یک کوتوله سفید دیگر رخ می‌دهد، دچار انفجار گرماهسته‌ای شد و از بین رفت.
دانشمندان از این نوع ابرنواختر که نوع “Ia” نامیده می‌شود، برای انجام طیف وسیعی از مطالعات علمی از جمله مطالعه انفجارهای گرماهسته‌ای و اندازه‌گیری فاصله کهکشان‌هایی در فواصل چندین میلیارد سال نوری استفاده می‌کنند.

تصویر اصلی از ابرنواختر  SNR ۰۵۱۹

ابرنواختر “SNR ۰۵۱۹” در ابر ماژلانی بزرگ قرار دارد. این تصویرِ ترکیبی، داده‌های پرتو ایکس از رصدخانه پرتو ایکس چاندرا ناسا و داده‌های نوری تلسکوپ فضایی هابل ناسا به نمایش در آمده است. تصاویر پرتو ایکس از ابرنواختر SNR ۰۵۱۹ با انرژی‌های کم، متوسط ‌و زیاد به ترتیب در رنگ‌های سبز، آبی و بنفش نمایش داده شده‌اند و برخی از این رنگ‌ها روی هم قرار گرفته و سفید به نظر می‌رسند. داده‌های نوری، محیط باقیمانده را با رنگ قرمز و ستاره‌های اطراف را با رنگ سفید نشان می‌دهند.

تصویر پرتوایکس از ابرتواختر SNR ۰۵۱۹ در انرژی کم

اخترشناسان داده‌های چاندرا و هابل را با داده‌های تلسکوپ فضایی اسپیتزر ناسا ترکیب کردند تا تعیین کنند که ستاره SNR ۰۵۱۹ چه زمانی منفجر شده و در مورد محیطی که این انفجار ابرنواختری در آن رخ داده است اطلاعات کسب کنند. این داده‌ها فرصتی برای دانشمندان فراهم می‌کند تا در زمان به عقب برگردنند و به تکامل ستارگانی که از آن زمان تاکنون ایجاد شده‌اند نگاه کنند.

تصویر پرتوایکس از ابرتواختر SNR ۰۵۱۹ در انرژی متوسط

محققان به مقایسه تصاویر هابل در سال‌های ۲۰۱۰، ۲۰۱۱ و ۲۰۲۰ برای اندازه‌گیری سرعت حرکت مواد در موج انفجار ناشی از ابرنواختر پرداختند و دریافتند که سرعت این مواد از حدود ۳.۸ میلیون تا ۵.۵ میلیون مایل بر ساعت(۹ میلیون کیلومتر) متغیر بوده است. اگر سرعت به دست آمده متمایل به بالاترین حد سرعت تخمین زده شده باشد، ستاره شناسان تشخیص می‌دهند که نور انفجار حدود ۶۷۰ سال پیش یا در طول جنگ ۱۰۰ ساله بین انگلستان و فرانسه و اوج سلسله مینگ در چین به زمین رسیده است.

تصویر پرتوایکس از ابرتواختر SNR ۰۵۱۹ در انرژی زیاد

با این حال، این احتمال وجود دارد که سرعت مواد از زمان انفجار اولیه کاهش یافته باشد و این انفجار زودتر از تصور رخ داده باشد. داده‌های چاندرا و اسپیتزر سرنخ‌هایی را ارائه می‌دهند که این مورد را نشان می‌دهد.
ستاره‌شناسان ممکن است به بررسی رصدهای بیشتر انجام شده توسط هابل برای تعیین دقیق‌تر زمان مرگ این ستاره بپردازند.
انتهای پیام